Những tuyệt tác trang sức bắt nguồn từ di sản Tiffany & Co. cập bến Việt Nam

Hơn 30 tác phẩm, tổng giá trị vượt mốc 5 triệu USD, đã có mặt tại Việt Nam trong khuôn khổ Tiffany High Jewelry Caravan — một hành trình ngược dòng lịch sử để hiểu vì sao thương hiệu đến từ New York vẫn giữ vững ngôi vị huyền thoại suốt gần hai thế kỷ.

KHỞI NGUỒN CỦA MỘT HUYỀN THOẠI

Câu chuyện bắt đầu vào năm 1837, khi Charles Lewis Tiffany đặt nền móng cho một thương hiệu với triết lý giản dị mà bền vững: “Beautiful design makes a beautiful life,” thiết kế đẹp tạo nên một cuộc sống đẹp. Chỉ tám năm sau, năm 1845, Tiffany & Co. cho ra đời Blue Book, cuốn catalogue đặt hàng qua thư đầu tiên của thương hiệu, và cũng là tiền thân của bộ sưu tập cao cấp trang sức thường niên vẫn được giới mộ điệu trông đợi mỗi năm cho đến ngày nay.

Nhưng chính cột mốc năm 1887 mới là thứ đưa tên tuổi Tiffany bước vào hàng ngũ huyền thoại: thương hiệu đã mua lại một phần ba số trang sức của Vương miện Pháp, một thương vụ chấn động giới xa xỉ đương thời, khẳng định vị thế của một nhà kim hoàn Mỹ trên bản đồ toàn cầu. Từ năm 1848 cho đến tận hôm nay, Tiffany & Co. được tờ New York Times phong tặng danh hiệu “Diamond Kings”, Vua Kim Cương, một danh xưng gắn liền với viên Tiffany Diamond nặng 128,54 carat, được xem là một trong những viên kim cương vàng (fancy yellow) có nước cắt đẹp nhất thế giới, khai thác từ năm 1878.

Năm 1889, tại Triển lãm Paris, Tiffany & Co. một lần nữa khẳng định vị thế bằng những chiếc trâm cài hình hoa lan đính kim cương và men của nhà thiết kế Paulding Farnham, tác phẩm mang về cho thương hiệu sự công nhận mà báo chí đương thời gọi là “một nhà kim hoàn Mỹ bước lên sân khấu quốc tế”.

NGƯỜI KIẾN TẠO NGÔN NGỮ ĐÁ QUÝ

Một trong những nhân vật ít được nhắc đến nhưng có ảnh hưởng sâu sắc nhất trong lịch sử Tiffany chính là Tiến sĩ George Frederick Kunz, người gia nhập thương hiệu từ năm 1879 với vai trò chuyên gia đá quý học đầu tiên. Chính ông là người phát hiện ra hai loại đá quý mang tên mình gắn liền với lịch sử ngành trang sức: Kunzite vào năm 1902 và Morganite vào năm 1910. Cùng với Tanzanite (1967) và Tsavorite (1974) được phát hiện sau này, bốn loại đá quý này tạo thành nhóm “Legacy Stones” – di sản đá quý riêng có của Tiffany & Co., những chất liệu mà không nhiều nhà kim hoàn khác trên thế giới có thể sở hữu câu chuyện xuất xứ tương tự.

Trong số các tác phẩm cao trang sức sẽ xuất hiện tại Việt Nam lần này, dấu ấn của Legacy Stones hiện diện rõ nét: một thiết kế với 10 viên Tanzanite chế tác emerald-cut, tổng trọng lượng hơn 28 carat; một chiếc trâm với viên Kunzite cushion-cut hơn 33 carat; cùng hai tác phẩm khác sử dụng Tanzanite emerald-cut, lần lượt hơn 20 và 21 carat.

JEAN SCHLUMBERGER VÀ CUỘC CÁCH MẠNG THẨM MỸ

Nếu Charles Lewis Tiffany là người đặt nền móng, thì Jean Schlumberger chính là người đã tái định nghĩa ngôn ngữ thiết kế của thương hiệu. Gia nhập Tiffany & Co. từ năm 1956, ông được xem là “nghệ sĩ sáng tạo và có sức ảnh hưởng nhất của thế kỷ 20” trong giới trang sức cao cấp. Ngôn ngữ thiết kế đặc trưng của Schlumberger là sự pha trộn giữa sắc màu rực rỡ, vàng 18K kết hợp bạch kim, kết cấu giàu chiều sâu và khối tích, sự bất đối xứng nhưng vẫn cân bằng tinh tế, cùng tình yêu dành cho thiên nhiên, chủ nghĩa siêu thực và chất liệu vải vóc, những yếu tố hiếm khi xuất hiện cùng lúc trong một tác phẩm trang sức truyền thống.

Kỹ thuật men Paillonné trứ danh của ông là minh chứng cho độ khó của nghề thủ công đỉnh cao: một quy trình tráng men thế kỷ 19 đòi hỏi nhiều lớp men được nung đi nung lại, xen kẽ với những lớp lá vàng quý, tạo nên sắc độ sâu và ánh lấp lánh đặc trưng mà rất ít nghệ nhân trên thế giới ngày nay còn đủ tay nghề để thực hiện.

Và tất nhiên, không thể không nhắc đến Bird on a Rock, biểu tượng thiết kế nổi tiếng bậc nhất của Schlumberger, với một giai thoại thú vị: trước khi trở thành chiếc trâm cài huyền thoại, đây vốn chỉ là một chiếc chặn giấy. Chiếc Bird on a Rock đầu tiên từng thuộc sở hữu của Bunny Mellon, được chế tác năm 1965 từ kim cương trắng và vàng phối cùng Lapis Lazuli. Trong bộ sưu tập lần này, phiên bản Bird on a Rock được đính viên Aquamarine 49,65 carat, bên cạnh những viên đá màu hiếm có khác: Tourmaline cam hồng 89,74 carat, Opal đen Úc 48,06 carat, kim cương vàng fancy intense 42,20 carat và Opal pha lê Mexico 42,20 carat.

MỘT DI SẢN KHÔNG CHỈ CÓ TRANG SỨC

Song song với hành trình chinh phục thế giới cao trang sức, Tiffany & Co. cũng xây dựng một di sản riêng trong ngành chế tác đồng hồ. Từ năm 1847, thương hiệu đã gắn bó với truyền thống chế tác Thụy Sĩ, và cho đến nay, mọi mẫu đồng hồ mang tên Tiffany & Co. vẫn được chế tác tại Geneva, cái nôi của ngành đồng hồ cao cấp thế giới.

Nhìn lại toàn bộ hành trình gần 190 năm ấy, từ danh hiệu “Diamond Kings” và vị thế bậc thầy đá quý màu, đến di sản thiết kế huyền thoại của Jean Schlumberger, có thể thấy tính chính danh của Tiffany & Co. trong lĩnh vực cao cấp trang sức và chế tác đồng hồ chưa từng là điều cần chứng minh thêm. Khi thương hiệu chuẩn bị bước sang cột mốc 190 năm vào năm 2027, hành trình Tiffany High Jewelry Caravan lần này tại Việt Nam không chỉ là một sự kiện trưng bày, mà còn là một lời nhắc rằng câu chuyện ấy, với tình yêu, vẫn được viết tiếp kể từ năm 1837.